36. Η Άλωση της Κωνσταντινούπολης από τους Τούρκους

Βόσπορος

      Ο Μωάμεθ Β΄εξοργίστηκε με τη νίκη του Φλαντανελά, που έσπασε τον τουρκικό κλοιό στον Κεράτιο κόλπο. Γι΄αυτό προχώρησε στις εξής ενέργειες:

   Έκλεισε με εβδομήντα καράβια τον Κεράτιο κόλπο, με αποτέλεσμα η Πόλη να κλειστεί ολόγυρα από στεριά και θάλασσα.

   Έστειλε για δεύτερη φορά προτάσεις στον Κωνσταντίνο να παραδώσει την Πόλη. Παράλληλα έδωσε διαταγή να μην επιτεθεί στην Πόλη. Κι αυτή τη φορά όμως η απάντηση των Βυζαντινών ήταν αρνητική. Ο διάλογος αυτός ήταν και ο τελευταίος ανάμεσα στους δυο αντιπάλους.

   Ο κλοιός των πολιορκητών στένεψε. Η μεγάλη επίθεση των Τούρκων άρχισε τα ξημερώματα της 29ης Μαϊου 1453. Αρχικά οι Βυζαντινοί απέκρουσαν τους Τούρκους. Στη συνέχεια όμως η άμυνα της Πόλης κατέρρευσε γιατί τραυματίστηκε ο Ιουστινιάνης και οι σύντροφοί του εγκατέλειψαν τις θέσεις τους για να τον βοηθήσουν. Η κακή είδηση του τραυματισμού διατρέχει τα τείχη και παγώνει τους υπερασπιστές.

   Από μια μικρή πύλη του εσωτερικού τείχους, την Κερκόπορτα, που βρέθηκε ανοιχτή, οι Τούρκοι μπήκαν στην Πόλη. Χτύπησαν πισώπλατα τους υπερασπιστές και άνοιξαν κάποιες από τις μεγάλες πύλες των τειχών. Εκεί έγιναν σκληρές μάχες σώμα με σώμα. 

Ο τελευταίος αυτοκράτορας, Κωνσταντίνος Παλαιολόγος βρισκόταν στα τείχη, στην πύλη του Ρωμανού, και συντόνιζε τους υπερασπιστές. Πολέμησε ηρωικά μέχρι θανάτου. Τελικά, η Πόλη έπεσε( η Πόλις εάλω) στις 29 Μαίου 1453, ημέρα Τρίτη.

Ερωτήσεις

1. Τι σήμαινε για τους Βυζαντινούς και τι για τους Τούρκους το πέρασμα των καραβιών στον Κεράτιο από το δρόμο της στεριάς;

2. Τι μπορεί να συνέβη και να έμεινε ανοιχτή η Κερκόπορτα;

3. Τι στάση κράτησαν ο αυτοκράτορας Κωνσταντίνος και ο στρατηγός Ιουστινιάνης κατά την πολιορκία της Πόλης;

.... καλημέρα ....

.... καλημέρα ....

35. Οι Τούρκοι πολιορκούν την Κωνσταντινούπολη

      Παρά τις διαβεβαιώσεις του ότι θα τηρήσει τις συνθήκες 

ειρήνης που είχε κάμει ο πατέρας του με το Βυζάντιο, ο Μωάμεθ 

Β΄κάνει μεγάλες προετοιμασίες για την πολιορκία της Πόλης. 

Ανάμεσα σ΄αυτές ήταν:

α. Η συγκέντρωση πολυάριθμου στρατού και στόλου.

β. Ανέθεσε στον Ουρβανό, Ούγγρο μηχανικό, να κατασκευάσει 70 

πυροβόλα κανόνια για να γκρεμίσει τα τείχη της Πόλης, αν 

χρειαστεί.

γ. Έχτισε ένα τεράστιο  φρούριο στην ευρωπαϊκή ακτή του 

Βοσπόρου και η φρουρά του έκανε έλεγχο σε όλα τα πλοία που 

περνούσαν τα στενά και τα φορολογούσε.

δ. Την ίδια χρονιά(1452) ναυπήγησε 150 πολεμικά πλοία και 

πολλά μικρότερα για μεταφορές προσώπων και εφοδίων.
     

     Τον Μάρτιο του 1453 ο τουρκικός στρατός άρχισε να 

συγκεντρώνεται γύρω από τα τείχη της Πόλης. Ο στόλος του 

Μωάμεθ κατέλαβε τα νησιά της Προποντίδας και περιπολούσε τα 

στενά, εμποδίζοντας κάθε πλοίο να φέρει εφόδια στην Πόλη. Η 

στενή πολιορκία άρχισε στις 6 Απριλίου 1453. Ο Μωάμεθ ζήτησε, 

με μήνυμα, την παράδοση της πρωτεύουσας από τον Κωνσταντίνο. 

Η απάντηση του αυτοκράτορα ήταν αρνητική.
     

    Οι πολιορκητές ξεχύνονται προς τα τείχη. Οι πολιορκημένοι 

αποκρούουν με επιτυχία τις επιθέσεις των Τούρκων. Κοντά στους 

υπερασπιστές είναι οΙουστινιάνης που τους συντονίζει και ο 

αυτοκράτορας που τους εμψυχώνει. Παρόλο που τα τρόφιμα και 

τα εφόδια λιγοστεύουν, κάνουν υπομονή και συνεχίζουν να 

αντιστέκονται. Οι Τούρκοι απ΄τη μεριά τους 

αποκλείουν(απομονώνουν την Πόλη) από παντού.

     

   Στις 20 Απριλίου τρία γενοβέζικα πλοία και μια βυζαντινή 

φορτηγίδα με κυβερνήτη το Φλαντανελά, περνούν απαρατήρητα 

τα στενά και μπαίνουν στον Κεράτιο, φορτωμένα σιτάρι, εφόδια 

και πολεμιστές. Το γεγονός αυτό εμψύχωσε τους πολιορκημένους 

και εξόργισε το Μωάμεθ, που τιμώρησε σκληρά το ναύαρχο του 

και πήρε νέα μέτρα , πιο σκληρά, για την πολιορκία και την άλωση 

της Πόλης.

Ερωτήσεις

1. Πώς οργάνωσε ο Μωάμεθ την πολιορκία της Πόλης;

2. Πώς αντιμετώπισαν οι Βυζαντινοί την υπεροχή των Τούρκων σε 

στρατό και πολεμικά μέσα;

3. Γιατί ο Μωάμεθ χαρακτηρίζεται  ως προνοητικός και έξυπνος 

ηγέτης;

about courage

Βραδιά ποίησης στο 43ο Δ. Σχ. Θεσσαλονίκης

Βραδιές συζήτησης με οδηγό την ποίηση

Χωρίς την αφορμή μια παγκόσμιας μέρας

αλλά με σύνεργα τη φαντασία και τ’ όνειρο

μαζευτήκαμε στις 25/4 στις 6.30 μ.μ.

στην αίθουσα της Ε΄ τάξης

για ένα ταξίδι στην ποίηση

παρέα με τον ποιητή -και όχι μόνο- Νίκο Ερηνάκη.

                             

              

              «μένει μονάχα να ενώσουμε τα αστέρια μας

                          και θα γίνουμε αστραπές…»

                                  Νίκος Ερηνάκης

                                                             

34. Ο Κωνσταντίνος Παλαιολόγος προσπαθεί να σώσει την πρωτεύουσα

       Μετά το θάνατο του Ιωάννη Η΄ Παλαιολόγου(1448) νέος 

αυτοκράτορας εκλέχτηκε ο αδερφός του Κωνσταντίνος που ήταν 

Δεσπότης, κυβερνήτης δηλαδή, του Μυστρά. Στην 

Κωνσταντινούπολη έγινε δεκτός με αγάπη από το λαό, που πίστευε 

ότι ο αυτοκράτορας αυτός θα ένωνε τους διχασμένους 

Βυζαντινούς. Ο Κωνσταντίνος όμως γνώριζε καλά τις δυσκολίες 

που τον περίμεναν και αποφάσισε να τις αντιμετωπίσει. Γι΄αυτό 

μόλις ανέλαβε τα καθήκοντά του προχώρησε στις εξής ενέργειες:

      πρότεινε και πέτυχε συνθήκη ειρήνης με το σουλτάνο Μουράτ

Β΄
      

     πήρε για συνεργάτες του ενωτικούς(που ήθελαν την ένωση της 

Ορθόδοξης και Καθολικής Εκκλησίας) και ανθενωτικούς(που δεν 

ήθελαν την ένωση) με σκοπό να τους συμφιλιώσει για τη σωτηρία 

της Πόλης και της αυτοκρατορίας
      

     οργάνωσε τη μικρή φρουρά της Πόλης, συντήρησε τα καράβια 

του στόλου, ασφάλισε με διπλή χοντρή αλυσίδα την είσοδο του 

Κεράτιου κόλπου, εμποδίζοντας την είσοδο των εχθρικών πλοίων 

σ΄αυτόν
      

     ζήτησε τη βοήθεια του Πάπα που αυτός είχε υποσχεθεί στον 

αδερφό του και του πρότεινε να στείλει καθολικούς ιερείς στην 

Πόλη, για να τελέσουν μαζί με τους ορθόδοξους ιερείς τη θεία 

λειτουργία
     

     κάλεσε τις παροικίες των ξένων που ζούσαν στην Πόλη να 

δώσουν χρήματα και άνδρες για την άμυνά της, φροντίζοντας έτσι 

και τη δική τους ασφάλεια
   

    Η βοήθεια από τον Πάπα δεν ήρθε ποτέ. Οι Βενετοί έδωσαν 

πλοία, μαχητές και τεχνίτες για τη συντήρηση του στόλου και οι 

Γενουάτες εφτακόσιους μαχητές και το γνωστό στρατιωτικό 

Ιωάννη Ιουστινιάνη. Σ΄αυτόν ο Κωνσταντίνος ανέθεσε τη 

συντήρηση των τειχών και την άμυνα της Πόλης. Ακόμα κοντά 

του βρέθηκαν πολλοί εθελοντές, Έλληνες και ξένοι.
   

    Στην αρχή της βασιλείας του Κωνσταντίνου τα πράγματα ήταν 

ήρεμα, αναζωπυρώθηκαν όμως με την παρουσία των Καθολικών 

ιερωμένων στην κοινή λειτουργία με Ορθοδόξους, που έγινε στην 

Αγία Σοφία(1452).
   

   Οι Τούρκοι προσπάθησαν να εκμεταλλευτούν τις εσωτερικές 

διαμάχες των Βυζαντινών. Μετά το θάνατο του Μουράτ Β΄, νέος 

σουλτάνος ανέλαβε ο μόλις 21 ετών γιος του, Μωάμεθ Β΄.




Ερωτήσεις

1. Γιατί οι Βυζαντινοί διάλεξαν τον Κωνσταντίνο για 

αυτοκράτορα;

2. Τι έκανε τους Βυζαντινούς διστακτικούς απέναντι στους 

Λατίνους;

3. Ήταν οι ώρες αυτές κατάλληλες για διχασμούς και διαμάχες 

ανάμεσα στους Βυζαντινούς;

4. Ο Κωνσταντίνος παρόλες τις ικανότητές του(στρατιωτικές, 

διοικητικές, πολιτικές) δεν κατάφερε να ανταποκριθεί στις 

προσδοκίες και τις επιθυμίες του λαού. Έφταιγε αποκλειστικά ο 

ίδιος;